Eindelijk......

Iedereen zit er al een paar dagen, wat zeg ik? al wel een week op te wachten. Het moment dat het papier door de pers gevoerd wordt. Nog steeds niet! Het is maandag morgen en de drukkers zijn weer aan het schoonmaken. Frans legt mij het nieuwe inktsysteem uit. Vroeger had je een bak met inkt, daaronder zat een smalle spleet die door middel van schroeven meer open werd gezet of dichter. Door die spleet kwam het op de eerste rol van het inktwerk, de likrol, en daarna werd het doorgegeven aan andere rollen zodat op het laatst de opdraagrol voorzien werd van een dun en gelijkmatig laagje inkt. Het systeem van inkt bak is helemaal vervallen. Door middel van een blok met gaatjes wordt daar heel gelijkmatig de inkt op de inktrol gespoten en vervolgens verder verdeelt.


Helemaal onder in de pers moet nog wat vastgezet worden. De lift is omhoog gezet en dan is er een klein gaatje over waar dan een monteur ingepropt wordt.


In de kantine is een massief houten keuken gemaakt, niks geen spaanplaat of mdf, gewoon "deutsche gründlichheid".


Als ik 's middags weer een kijkje kom nemen is het dan eindelijk zover. De papierbaan loopt van de rol, onder de vloer door, de pers in en komt er boven weer uit. In het rollennest boven de pers wordt de baan door midden gesneden en vervolgd zijn weg naar de vouwtrechters, en dan de vouwer in. Zover was het nu nog niet. Tergend langzaam komen de papierbanen bij de vouwer aan, daar werd het papier met de hand weggehaald.

Terwijl vrijwel iedereen met de papierbaan bezig is wordt en nog aan de vloer gewerkt, er moet nog draad getapt worden. Wat is het dan heerlijk dat je gewoon liggend je werk kan doen.

De laatste loodjes

Een paar dagen terug ben ik even meegelift tussen de pers door. Het is exact een lift in weet ik wat voor gebouw. U wilt op de vierde etage? Eén druk op de knop de de lift stopt bij de bovenste rollen. Het lijkt luxe maar hier kunnen ze niet zonder, ga maar na, dubbel breed en dubbele omvang dat zijn 8 platen per cylinder en dat maal 4 is 32 platen aan de ene kant en aan de andere kant van de cylinderunit nog een keer hetzelfde aantal. Dan heb je snel en doeltreffend transport nodig.

Donderdag wilde men proberen om de pers te laten draaien met blanco papier. Helaas ging dat nog niet, een kwestie van miscommunicatie. Nee niet tussen mij en de mensen van Goss maar tussen de pers en de computer. Inmiddels zijn de inktleidingen gevuld en worden ze ontlucht. Bij de cv is het een makkie als er wat water vrij komt even een doekje erbij en klaar is kees. Hier komt er een flinke hoeveelheid inkt vrij. Opvangen en waar het erover gaat is het poetsen geblazen. Gelukkig willen onze drukkers wel even de handen uit de mouwen steken. Met alle toeters en bellen schuift dan, en passant, ook even de pers weer in- en uit elkaar.

Hans en Jeroen "testen" de bediening van de rollenwisselaar. Een geavanceerd systeem met een touchscreen bediening. Tegelijk is het ook een overzichtelijk systeem dat d.m.v. tekeningen aangeeft wat je wijzigt.


In het kantoorgedeelte zijn de trappen geplaatst. Oerdegelijk vakwerk. Alle wandgoten voor het electra en de netwerkaansluitingen worden door een grenen plank aan het oog onttrokken.


Buiten is het een drukte van belang. De straat staat vol met auto's, aanhangers en kiepers. Het overige verkeer kruipt daar behoudzaam tussendoor. Een kieper manoeuvreert achteruit en laat zijn warme lading in de asfalteermachine vallen. Een dikke brei van teer en split wordt in een dikke laag aangebracht en door twee walsen afgewerkt, terwijl de bezemwagen van tijd tot tijd voorbij rijdt.

Met de vingers gekruisd!

Ja de laatste kleine dingen vragen vaak meer tijd dan je denkt. Zo is het hier ook. Als er verder niets tegen zit willen ze dinsdag met de pers gaan proefdraaien, "with crossed fingers". Op dit moment worden nog wat kleine dingen aangepakt. Zo werden o.a. de klemlijsten verwijderd. Om bij de bovenste cilinders te komen zijn een aantal liften in de pers gebouwd. Op het moment dat je ze niet gebruikt zijn ze in de vloer verzonken.

In het kantoor gedeelte is men met de afwerking bezig. Vandaag waren de schilders bezig om de wanden van een vers wit sausje te voorzien. De buitendeuren zijn opgehangen en binnen zijn de elektriciens met de verlichting bezig.

His last pence

Er klinkt een sirene terwijl een oranje zwaailicht iedereen waarschuwt om toch vooral een gepaste afstand te bewaren. Langzaam schuiven de buitendelen van de druktoren naar binnen. Prachtig om die grote stukken techniek te volgen als ze behoedzaam van plaats veranderen. Ach straks kijkt er niemand meer naar en is het de gewoonste zaak van de wereld.

Inmiddels is een groot deel van de vloer afgewerkt en lopen 2 mannen in fel geel gekleurde hesjes te stofzuigen. "Het stof moet eruit". De eerste rollen hangen in de wisselaar die vervolgens met veel verve allerlei fouten vermeld. Een beetje flauw van dat ding want weten onze drukkers al wel hoe het werkt? Er komt een hele groep drukkers uit Leeuwarden en Meppel binnnen om eens wat meer op te steken van de pers.

Bij de vouwer wordt er druk geregeld, een millimeter meer of minder. Helemaal in het binnenste van de vouwer zit een engelsman in opgevouwen toestand. Hij frunnikt ergens aan. Wat ze zoeken is voor een leek als ik niet duidelijk, het was niet "his last pence". De band met knijpers hangt al klaar op de eerste kranten op te pakken. Als het goed is wordt volgende week blanco papier doorgevoerd en de week daarop zullen ze gaan proefdrukken.

In het kantoorgedeelte worden massief grenen vensterbanken geplaatst, teamwork op een wankele basis of is het ...... op hoog niveau?

Het is een prachtige dag

Lekker in het zonnetje, een prachtige dag om de buitenboel eens lekker aan te pakken. De timmerlieden voorzien de buitengevel van de drukkerij van een houten jasje. Hoog en droog zit Horst op de steiger en bevestigd een lat terwijl zijn collega beneden een andere lat op maat maakt. De rode en okergele kleuren versterken overigens het Scandinavische karakter. Het zijn veel voorkomende kleuren in het hoge noorden.

Kleine jongens worden groot

Bij het artikeltje "De kolos van Goss" staat een reactie uit Djakarta. Daar wordt een Goss Community geplaatst. Dezelfde pers waar we mee begonnen zijn. Ik heb laatst nog een paar oude foto's van HWH ingescand, wel leuk om die hier ook even te plaatsen.

De nieuwe drukkerij aan de Werktuigenweg is in het najaar van 1978 klaar. Er wordt begonnen met de opbouw van de pers. De 4 units en de vouwer die in het oude pand aan de Noordzijde stonden werden overgebracht naar de nieuwe drukkerij en met twee units uitgebreid. Een Goss Community, 6 units in lijn met één vouwer.

Later komt er een nieuwe uitleg aan de pers en komt er nog een unit achter te staan.

Op deze manier blijft men doordrukken totdat men, na een jarenlange voorbereiding, in 1990 een nieuwe pers in gebruik neemt. Een Goss Tribune, waarmee de drukcapaciteit verdubbelt wordt.

Poppetje gezien? kastje weer dicht!

.... dat schoot me als eerste door mijn hoofd toen ik vanmiddag weer bij de pers kwam. Eén druktoren open en de andere was dicht. Op de grond is de rups te zien die de druktoren weer van het middendeel trekt.


De stroom staat al een tijdje op de pers en ook nu werd er weer druk heen en weer gelopen met laptops om de pers af te stellen. In de stiltekamer is het plafond geplaatst en zijn de kratten die om de bedieningstafels stonden weggehaald. Op de monitor is al wat te volgen.


Verder wordt er aan het vacuumsysteem gewerkt, een geweldige stofzuiger beneden en een wat kleinere boven. Langs de pers loopt een heel buizensysteem. Wat zal die pers er straks spic & span uitzien.


In de hal is een begin gemaakt om de "gaten" in de vloer op te vullen met beton. Mocht de pers in de toekomst nog uitgebreid worden dan kunnen die eenvoudig verwijderd worden.


De eerst rollen papier staan inmiddels binnen en ook is er al inkt geleverd. Wat dat betreft kan er gedrukt worden. De stiltekamer is inmiddels dicht. Het glas zat er al een tijdje in en nu zijn de wandpanelen ook gemonteerd. Als een achtbaan loopt het transportsysteem boven en voor de stiltekamer langs. Nu nog een zwarte balk maar straks waaieren daar de kranten langs.


Buiten regent het, toch weerhoud het de friezen niet om te straten.